Liczba odwiedzin: 555
» Korpus Tekst├│w i Korespondencji Jana Dantyszka
Copyright © Pracownia Edytorstwa ┼╣r├│de┼é i Humanistyki Cyfrowej AL UW

Wszelkie prawa zastrze┼╝one. Zabrania si─Ö kopiowania, redystrybucji, publikowania, rozpowszechniania, udost─Öpniania czy wykorzystywania w inny spos├│b ca┼éo┼Ťci lub cz─Ö┼Ťci danych zawartych na stronie Pracowni bez pisemnej zgody w┼éa┼Ťciciela praw.

List #2846

Cornelis DE SCHEPPER do Ioannes DANTISCUS
Harderwijk, 1545-07-17

Regest polski:

Opisuje przebieg dwumiesi─Öcznej podr├│┼╝y z dworem kr├│lowej [Mary of Hungary] z Brabancji do Vollenhove, dok─ůd dotar┼é 10 lipca [1545]. Tego┼╝ dnia otrzyma┼é list Dantyszka, nadany 11 maja.

De Schepper usprawiedliwia swoje trzyletnie milczenie wojn─ů. Trzy listy, kt├│re otrzyma┼é w tym czasie od Dantyszka [IDL 2621, IDL 6697 (lost), IDL 6925 (lost)] by┼éy dla niego pociech─ů w┼Ťr├│d trud├│w i niebezpiecze┼ästw.

Opisuje skutki wojny w Niderlandach: w 1544 roku zgin─Öli Ren├ę [de Ch├ólon], [Jan] de Halewijn i szwagier De Scheppera Cornelis van Zegherscapelle. W roku 1543 w bitwie pod Kempekoel (in agro Zittardiensi) ci─Ö┼╝ko ranny zosta┼é pasierb De Scheppera Matthias Laurijn, kt├│ry jednak wyzdrowia┼é i wr├│ci┼é do s┼éu┼╝by. Obecnie towarzyszy sekretarzowi cesarskiemu Gerardowi Veltwijck w poselstwie do su┼étana [Suleiman I the Magnificent].

De Schepper informuje Dantyszka o okoliczno┼Ťciach ┼Ťmierci Godschalka Ericksena. Przekazuje pozdrowienia od nielicznych, pozosta┼éych przy ┼╝yciu przyjaci├│┼é: Maximiliaana van Egmond-Buren, ClaudeÔÇÖa Bouton, Hendrika van Witthem oraz PetrusÔÇÖa ClericusÔÇÖa, kt├│ry by┼é cz─Östym go┼Ťciem Dantyszka w czasach koronacji cesarskiej w Bolonii [1530]. Sugeruje Dantyszkowi odwzajemnienie pozdrowie┼ä w kolejnym li┼Ťcie.

Zawiadamia, ┼╝e obecnie w Niderlandach panuje pok├│j, mimo ┼╝e dwaj kr├│lowie [Henry VIII Tudor, Francis I de Valois] spieraj─ů si─Ö o Boulogne-sur-Mer. Cesarz przebywa na sejmie w Wormacji. ┼╗yczeniem cesarza jest zgoda w┼Ťr├│d zwa┼Ťnionych Niemc├│w. De Schepper rzadko bywa na dworze cesarskim, s┼éu┼╝y jedynie kr├│lowej Marii [of Hungary].

Syn De Scheppera [Cornelis De Schepper jr.] studiuje w Leuven, c├│rka [Anne] jest w domu przy matce, a pasierbica [Catharina Laurijn] po┼Ťlubi┼éa [Wulfaerta] van Borselle i ma z nim syna.

De Schepper otrzyma┼é od Theodoryka [of Vollenhove] wie┼Ťci z Polski. Zaskoczy┼éa go informacja o powrocie Dantyszka na dw├│r. Spodziewa┼é si─Ö, ┼╝e Dantyszek skoncentruje si─Ö raczej na zwalczaniu herezji. Donosi o kryzysie religii w Niderlandach. Niepokoi go zw┼éaszcza dzia┼éalno┼Ť─ç Jana ┼üaskiego [jr.] we Fryzji Wschodniej pod rz─ůdami [Anny von Oldenburg], wdowy po hrabim Enno [Cirksena]. Pod wp┼éywem ┼üaskiego, pomimo napomnie┼ä ze strony s─ůsiad├│w z drugiego brzegu rzeki Ems, zaprzestano tam odprawinia mszy i innych nabo┼╝e┼ästw. De Schepper opisuje spory doktrynalne ┼üaskiego, Menno Simonsa i Davida Jorisa. Wszystkich ich okre┼Ťla jako anabaptyst├│w i zauwa┼╝a, ┼╝e ich zwolennicy trwaj─ů w b┼é─Ödach mimo licznych wyrok├│w ┼Ťmierci. Walk─Ö z nimi por├│wnuje do walki z hydr─ů.

De Schepper s┼éysza┼é, ┼╝e wielu jego rodak├│w, zrzuciwszy szaty duchowne, zbieg┼éo do Prus. Ostrzega, ┼╝e skutkiem mog─ů by─ç nieszcz─Ö┼Ťcia, podobne jak w Niderlandach. Przeczuwa, ┼╝e w Niemczech ostatecznie zwyci─Ö┼╝─ů zmiany i wyra┼╝a nadziej─Ö, ┼╝e nie rozprzestrzeni─ů si─Ö one dalej.

Donosi, ┼╝e we Francji pod wp┼éywem W┼éoch├│w kie┼ékuje ateizm. O Hiszpanach nie potrzebuje Dantyszka informowa─ç. Nie w pe┼éni orientuje si─Ö w sytuacji w Anglii. W Szkocji sympatie religijne s─ů podzielone. De Schepper prosi Boga o zgod─Ö mi─Ödzy w┼éadcami chrze┼Ťcija┼äskimi i o ducha, potrzebnego im do zaradzenia nieszcz─Ö┼Ťciom.


            odebrano Schmolainen (Smolajny), 1545-10-13

R─Ökopi┼Ťmienne podstawy ┼║r├│d┼éowe:
1czystopis j─Özyk: ┼éacina, r─Ök─ů pisarza, podpis w┼éasnor─Öczny, UUB, H. 155, k. 97-100
2kopia język: łacina, XVIII w., LSB, BR 19, Nr 61
3regest z ekscerptami język: łacina, polski, XX w., B. PAU-PAN, 8244 (TK 6), a. 1545, k. 20r-21
4regest z ekscerptami język: łacina, angielski, XX w., CBKUL, R.III, 30, Nr 153

Publikacje:
1DE VOCHT 1961 Nr DE, 456, s. 373-375 (angielski regest)
2CEID 2/2 (Letter No. 82) s. 491-498 (in extenso; angielski regest)
Podobizny źródeł dostępne tylko po zalogowaniu

Pełny tekst dostępny tylko po zalogowaniu