Letter #2314
Ioannes DANTISCUS to Bona SforzaHeilsberg (Lidzbark), 1540-05-05
English register:
Having read the letter from the addressee delivered by Mikołaj Płotowski,, Dantiscus thanks the addressee for supporting him and the Ermland Chapter before the king [Sigismund I Jagiellon] in the conflict with Alexander Sculteti. The Queen’s intervention resulted in a royal order requiring Sculteti to appear in person before the instigator on 24 May. Dantiscus requests further support so that the instigator may initiate proceedings against him regardless of the defendant’s presence and on the basis of witness testimony. He emphasizes the harm caused by Sculteti’s actions both to the [Ermland (Warmia)] diocese and to relations within the Cathedral Chapter.
Dantiscus denies claims that he has usurped authority not belonging to the bishop over monasteries in towns under his jurisdiction. The monasteries are depopulated: in Wartenburg, there are only two [Order of Friars Minor Conventual] Franciscans, both in poor health, and not, as informants allegedly claim, fourteen or fifteen monks, including eight supposedly added by Dantiscus from another religious order.
Dantiscus explains that he added to these two not fugitives or apostates, but rather good and devout followers of the Rule of St Francis [Observants], who had been exiled from the Land of Meissen by the Lutherans. He did so because of the shortage of priests in his domain and the spacious monastery buildings, which otherwise remained unused. He arranged matters so that both groups could live according to their own rules and remain subject to their own superiors, sharing only alms and the table.
In order to clear himself of false accusations, Dantiscus urgently asks the queen to order a visitation of the Franciscan monasteries in Braunsberg (Braniewo) and Wartenburg, for example through Stanisław Kostka, Treasurer of Prussia.
Manuscript sources:
| ||||||||||
Text & apparatus & commentary Plain text Text & commentary Text & apparatus
Serenissima Reginalis Maiestas et Domina, domina clementissima.
Humillimam orationum et servitiorum meorum commendationem.
Ex cf.
BJ, 6657, f. 388v
clementer testetur, quod hoc genus hominum apud S(erenissimam) or S(acram)⌈S(erenissimam)S(erenissimam) or S(acram)⌉ Maiestatem Vestram refugium non habeat, dignetur mihi et
Ceterum, Serenissima Regina et domina mea clementissima, quod S(erenissima) or S(acra)⌈S(erenissima)S(erenissima) or S(acra)⌉ Reginalis Maiestas Vestra scribi mihi iussit certo se edoctam me ad
Verum, Serenissima Princeps, quisquis is fuerit, qui hanc delationem fecit, revera praepostere fecit, cum in praesenti et in hoc ipso die in oppido meo
BJ, 6657, f. 389r
fratrum, cuiuscumque sit ordinis, apud et cum illis duobus agit. Tantum ms. Tuntum(!)
⌈TantumTantum ms. Tuntum(!)
⌉ abest, quod
Quod vero viros bonos et vitae sanctimonia probatos iis duobus Wartenbergensibus addere destinaram, eos, inquam, viros, qui non perfugae neque religionis erant desertores, sed regulae
BJ, 6657, f. 389v
cooper<a>tores haberent; sicque cum illis duobus egeram, ut ipsi in sua regula et alii in sua viverent suisque quivis illorum praepositis oboedirent, eleemosinae tantummodo cum convictu et mensa omnibus essent communes. Si ob id merui adeo inique deferri, Dei iudicio relinquo.
Haec sunt, Serenissima Regina et Domina, domina mea clementissima, quae ad tuendam innocentiam meam me ipsa rei aequitas et veritas scribere compulit. Ea, ut S(erenissima) or S(acra)⌈S(erenissima)S(erenissima) or S(acra)⌉ Maiestas Vestra Reginalis clementer apud se expendere, boni consulere, et si quid gravioris suspicionis de me conceperit, in auras refundere dignetur, quantum possum humilius et impensius oro meque illi supplicissime commendo a Deoque Omnipotente Serenissimae Maiestati Vestrae Reginali aetatem diutissime florentem et prosperrimam faustaque iucunda et grata omnia precor ex animo.
Dat(ae) or Dat(um)⌈Dat(ae)Dat(ae) or Dat(um)⌉