» Korpus Tekstów i Korespondencji Jana Dantyszka
Copyright © Pracownia Edytorstwa Źródeł i Humanistyki Cyfrowej AL UW

Wszelkie prawa zastrzeżone. Zabrania się kopiowania, redystrybucji, publikowania, rozpowszechniania, udostępniania czy wykorzystywania w inny sposób całości lub części danych zawartych na stronie Pracowni bez pisemnej zgody właściciela praw.

List #3409

[Ioannes DANTISCUS] do Samuel MACIEJOWSKI
Heilsberg (Lidzbark), 1548-07-19

Regest polski:

Zgodnie z poleceniem króla [Zygmunta Augusta] rada miasta Elbląga wyprawiła posłów na pogrzeb starszego króla [Zygmunta I] w stronę Krakowa, gdzie mają także załatwiać sprawy swojego miasta z władcą. Jak zwykle poprosili Dantyszka, aby polecił ich opiece adresata.

Są przekonani, że mogą oczyścić miasto z zarzutów stawianych przez nieprzychylne mu osoby przed królem i radą królewską jedynie dzięki zaświadczeniu o jego niewinności przez adresata. Posłowie przedstawią adresatowi wystarczające uzasadnienie tej kwestii. Dantyszek prosi o udzielenie im wsparcia.

Miasto zasługuje na ochronę przed niesprawiedliwością wyrządzaną przez liczne osoby, które podżegają mieszczan do niepodporządkowywania się radzie. Pod ich wpływem wielu mieszkańców odmawia podlegania jurysdykcji rady oraz stawania przed sądem. Uzyskawszy odpowiednie pisma, udają się bezpośrednio na dwór, gdzie przedstawiają adresatowi nieprawdziwe relacje. W ten sposób uzyskują mandaty królewskie i listy żelazne, co powoduje trudności dla rady i prowadzi do naruszenia porządku w mieście.

Dantyszek nie pisałby tego, gdyby nie był o tym przekonany. Prosi adresata o danie wiary jego słowom i tym chętniejsze podjęcie się obrony rady, aby zjednać jej króla, być może zniechęconego przez zniewagi wielu osób, oraz aby mogła zgodnie ze zwykłym obyczajem zarządzać powierzoną jej przez jego poprzedników wspólnotą. Jeśli adresatowi uda się to uzyskać, uspokoi wspólnotę miejską i zyska jej dozgonną wdzięczność.

W przypadku spóźnienia posłów na pogrzeb Dantyszek prosi, aby adresat nie przypisywał im za to winy. W Prusach Królewskich oczekiwano bowiem zwołania sejmu przez króla przed sejmem Królestwa Polskiego. Oczekiwała na niego także rada miasta Elbląga, co spowodowało zwłokę. Dantyszek prosi, aby adresat usprawiedliwił w tej sprawie posłów przed królem i ich zarekomendował.




Rękopiśmienne podstawy źródłowe:
1brulion język: łacina, ręką pisarza, AAWO, AB, D. 70, k. 373v (b.p.)

Pomocnicze podstawy źródłowe:
1regest język: polski, XX w., B. PAU-PAN, 8250 (TK 12), k. 562

 

Tekst + aparat krytyczny + komentarz Zwykły tekst Tekst + komentarz Tekst + aparat krytyczny

 

AAWO, AB, D.70, f. 373v

Domino Cracoviensi

Reverendissime etc.

Vocati ad sepulturam serenissimae maiestatis regiae spectabilis magistratus Elbingensis nuti Cum iuxta superinscribed in place of crossed-out adad iuxta iuxta superinscribed in place of crossed-out ad mandatum serenissimae maiestatis regiae spectabilis magistratus Elbingensis nuntios suos ad regiae maiestatis exequias regiae maiestatis senioris ali Cracoviam versus designassent et ibidem alia quoque negotia rempublicam eorum concernentia apud serenissimam maiestatem regiam expedienda haberent, a me, quod semper facere consueverunt, rogarunt, ut eos patrocinio Reverendissimae Dominationis Vestrae commendarem. Habent autem infensos non minimos Sciunt enim

Norunt enim se ita per quosdam, qui civitati illi ob nullam ca aliam causam quam privatum quoddam odium malevolunt et interitum superinscribed in place of crossed-out perniciemperniciem interitum interitum superinscribed in place of crossed-out perniciem eius meditantur, apud serenissimam maiestatem regiam et dominos Regni senatores delatos esse, ut non nisi diligenti facta et serenissimae maiestatis regiae, et dominis Regni per Reverendissimam Dominationem Vestram de eorum innocentia relatione a concepta de illis suspicione liberari possint. Quam eorum innocentiam hi superinscribed in place of crossed-out hishis hi hi superinscribed in place of crossed-out his eorum nuntii sufficienter Reverendissimae Dominationi Vestrae explicabunt. Illis ne ne deesse velit consilio et patrocinio suo, plurimum rogo.

Digna enim est et meretur haec civitas, ut a superinscribedaa superinscribed plurimorum iniuria defendatur, qui nihil a quam c s seditionem superinscribed in place of crossed-out ssmm superinscribed in place of crossed-out s in illa excitare et populum contra magistratum animare conantur in populo excitare et eum contra m ab oboedientia, quam magistratui debent, deducere conantur. Unde iam multi de civibus eorum instructi nec ius ibi dicere, nec iudicio eorum se sistere volunt, sed ilico, impetratis quorundam litteris, ad aulam se conferunt et ibi fi falsis eorum narrationibus Reverendissimae Dominationi Vestrae imponunt, eo modo superinscribedeo modoeo modo superinscribed mandata et salvos conductos im obtinent, quibus non parum negotii written over aaii written over a magistratui facescunt et omnem civilem ordinem perturbant.

Haec non scriberem, nisi ea ita esse se habere certo scirem. Quare credat mihi Reverendissima Dominatio Vestra et tanto ala written over ieieaa written over iecriori animo defensionem eorum suscipiat, quo alienatam fortassis serenissimae maiestatis regiae mentem multorum iniquis superinscribediniquisiniquis superinscribed sugillationibus tandem benigniorem habere et commissam rempublicam iuxta consuetum et per praedecessores illis traditum morem administrari possint. Hoc si per adscribedperper adscribed Reverendissimam superinscribedmm superinscribed Dominationem superinscribedDominationemDominationem superinscribed Vestram adscribedmm adscribed effecerit effectum fuerit, multum tranquillitatem huius reipublicae huius civitatis confirmabit et omnium bonorum superinscribedbonorumbonorum superinscribed animos perpetua gratitudine sibi superinscribed in place of crossed-out sibi devincietsibi devinciet sibi sibi superinscribed in place of crossed-out sibi devinciet obstringet superinscribed in place of crossed-out erga Reverendissimam Dominationem VestramReverendissima Dominatio Vestraerga Reverendissimam Dominationem VestramReverendissima Dominatio Vestra superinscribed in place of crossed-out erga Reverendissimam Dominationem VestramReverendissima Dominatio Vestra.

Quod si hi nuntii tardius forsan, quam ut diem exsequiarum attingere possint, advenerint, non illis hanc tu moram imputabit Reverendissima Dominatio Vestra. accidit enim hoc quod omnes Non enim eorum culpa hoc accidit, sed quod omnibus nobis hic persuasum erat serenissimam maiestatem regiam publicum hic nobis ante comitia Regni indicturam conventum, quem cum magistratus Elbingensis etiam exspectaverit, eam moram commiseru non tamen volentes commiserunt. Quare rogo, ut eorum nuntios ob hanc causam apud serenissimam maiestatem regiam excusare velit et eos illi commendare velit Reverendissima Dominatio Vestra etc. on the marginQuod si hi nuntii tardius forsan, quam ut diem exsequiarum attingere possint, advenerint, non illis hanc tu moram imputabit Reverendissima Dominatio Vestra. accidit enim hoc quod omnes Non enim eorum culpa hoc accidit, sed quod superinscribedquodquod superinscribed omnibus written over esesibusibus written over es nobis hic persuasum erat serenissimam maiestatem regiam publicum hic nobis ante comitia Regni indicturam conventum, quem cum magistratus Elbingensis etiam exspectaverit, eam moram commiseru non tamen volentes commiserunt. Quare rogo, ut eorum nuntios ob hanc causam superinscribedcausamcausam superinscribed apud serenissimam maiestatem regiam excusare velit et eos illi commendare velit Reverendissima Dominatio Vestra etc.Quod si hi nuntii tardius forsan, quam ut diem exsequiarum attingere possint, advenerint, non illis hanc tu moram imputabit Reverendissima Dominatio Vestra. accidit enim hoc quod omnes Non enim eorum culpa hoc accidit, sed quod omnibus nobis hic persuasum erat serenissimam maiestatem regiam publicum hic nobis ante comitia Regni indicturam conventum, quem cum magistratus Elbingensis etiam exspectaverit, eam moram commiseru non tamen volentes commiserunt. Quare rogo, ut eorum nuntios ob hanc causam apud serenissimam maiestatem regiam excusare velit et eos illi commendare velit Reverendissima Dominatio Vestra etc. on the margin

Quam in multos annos feliciter valere et vivere opto.

Dat(ae) or Dat(um)Dat(ae)Dat(ae) or Dat(um) Heilsberg, XIX Iulii MDXLVIII.