» Źródła
Copyright © Pracownia Edytorstwa Źródeł i Humanistyki Cyfrowej AL UW

Wszelkie prawa zastrzeżone. Zabrania się kopiowania, redystrybucji, publikowania, rozpowszechniania, udostępniania czy wykorzystywania w inny sposób całości lub części danych zawartych na stronie Pracowni bez pisemnej zgody właściciela praw.

List #3427

[Ioannes DANTISCUS] do [Sigismund II Augustus Jagiellon]
Heilsberg (Lidzbark), 1548-07-31

Regest polski:

Georg Mandt zwrócił się do Dantyszka z prośbą o list polecający do adresata. Powierzył on w 1543 r. sumę Hansowi Glasow, przeniewiercy, który po upłynięciu terminu spłaty uprosił u ojca adresata [Zygmunta I] pięcioletni list żelazny, aby uniknąć konsekwencji zadłużenia. Mandt z powodu zwłoki ponosi straty bez możliwości odzyskania należności. Podobno przeniewierca zwrócił się z prośbą o list żelazny na kolejne pięć lat także do adresata.

Król odłożył rozpatrzenie sprawy do przyszłego sejmu Królestwa, aby ustalić sposób postępowania wobec tego rodzaju przeniewierców. Jeżeli przyjmie rozwiązania takie jak cesarz [Karol V Habsburg], który w Dolnych Niemczech wprowadził karę śmierci dla tego rodzaju osób, zniechęci do nadużyć związanych z uzyskiwaniem listów żelaznych i pomoże wspólnocie.

Dantyszek prosi adresata, aby zmusił Glasowa do zaspokojenia wierzyciela.




Rękopiśmienne podstawy źródłowe:
1brulion język: łacina, ręką pisarza, AAWO, AB, D. 70, k. 380r (b.p.), 374v

Pomocnicze podstawy źródłowe:
1regest język: polski, XX w., B. PAU-PAN, 8250 (TK 12), k. 561

 

Tekst + aparat krytyczny + komentarz Zwykły tekst Tekst + komentarz Tekst + aparat krytyczny

 

Serenissime etc.

Rogavit a me famatus Georg Mandt (†after 1547), at least in 1519 Gdańsk mayor (ASPK 7, p. 231, 292)⌊Georgius ManthGeorg Mandt (†after 1547), at least in 1519 Gdańsk mayor (ASPK 7, p. 231, 292)⌋, civis Gedanensis, ut illi has meas ad Serenissimam Maiestatem Vestram commendaticias darem. Georg Mandt (†after 1547), at least in 1519 Gdańsk mayor (ASPK 7, p. 231, 292)⌊QuiGeorg Mandt (†after 1547), at least in 1519 Gdańsk mayor (ASPK 7, p. 231, 292)⌋ negotium habet cum quodam decoctore Hans Glosow (Hans Glasow, Ioannes Gla(u)saw) (fl. 1544-1548)⌊Ioanne GlasawHans Glosow (Hans Glasow, Ioannes Gla(u)saw) (fl. 1544-1548)⌋, cui cum non contemnendam summam anno XLIII certo termino solvendam credidisset et hic effluxo termino solvendo non esset, impetraverat a serenissimo et desideratissimo Sigismund I Jagiellon (Zygmunt I) (*1467 – †1548), King of Poland and Grand Duke of Lithuania (1506-1548); Duke of Głogów (Glogau) (1499-1506), Duke of Opava (1501-1506), Governor of Silesia (1504-1506); son of King Kazimierz IV Jagiellon and Elisabeth of Austria⌊parenteSigismund I Jagiellon (Zygmunt I) (*1467 – †1548), King of Poland and Grand Duke of Lithuania (1506-1548); Duke of Głogów (Glogau) (1499-1506), Duke of Opava (1501-1506), Governor of Silesia (1504-1506); son of King Kazimierz IV Jagiellon and Elisabeth of Austria⌋ Serenissimae Maiestatis Vestrae salvum conductum quinquennalem, ut a nullo ob contractum aes alienum molestaretur. Cuius temporis exspirationem, quamquam creditor Georg Mandt (†after 1547), at least in 1519 Gdańsk mayor (ASPK 7, p. 231, 292)⌊Georgius ManthGeorg Mandt (†after 1547), at least in 1519 Gdańsk mayor (ASPK 7, p. 231, 292)⌋ non sine magno damno suo exspectare coactus sit, tamen necdum solutionem aliquam, etiamsi iam evictum ius in decoctorem et eius bona habeat, obtinere potest. Sed dicitur eum omne studium et diligentiam in hoc impendere, ut similem salvum conductum ad quinque annos etiam a Serenissima Maiestate Vestra obtinere possit, et iam pro eo Serenissimae Maiestati Vestrae supplicasse.

Quae negotium hoc in futurum Diet of Poland ⌊Regni conventumDiet of Poland ⌋ non sine iudicio reiecit, ut opportunum aliquod remedium contra huiusmodi decoctores, qui sub bona fide multos decipiunt et ad extremam paupertatem, tantum ut ipsi bene habeant et vivant, adigunt, ibi inveniat. In eo, si Serenissima Maiestas Vestra institutum Charles V of Habsburg (*1500 – †1558), ruler of the Burgundian territories (1506–1555); King of Spain as Charles I (1516–1556); King of Naples and Sicily; King of the Romans (1519–1530); Holy Roman Emperor of the German Nation, elected in 1519, crowned in 1530, and abdicated in 1556; son of Philip I the Handsome and Joanna of Castile⌊caesareae maiestatisCharles V of Habsburg (*1500 – †1558), ruler of the Burgundian territories (1506–1555); King of Spain as Charles I (1516–1556); King of Naples and Sicily; King of the Romans (1519–1530); Holy Roman Emperor of the German Nation, elected in 1519, crowned in 1530, and abdicated in 1556; son of Philip I the Handsome and Joanna of Castile⌋, quae extremo supplicio tales decoctores et impostores in inferiori Germany (Germania, Niemcy)⌊GermaniaGermany (Germania, Niemcy)⌋ puniendos indicavit, secuta fuerit, multos, qui sub praetextu salvi conductus, quem impetrare posse persuasum habent, et interim omnia scelera et imposturas exercent, deterrebit et rei publicae consulet.

Humillime igitur oro Serenissimam Maiestatem Vestram, velit huius subditi sui Georg Mandt (†after 1547), at least in 1519 Gdańsk mayor (ASPK 7, p. 231, 292)⌊Georgii ManthGeorg Mandt (†after 1547), at least in 1519 Gdańsk mayor (ASPK 7, p. 231, 292)⌋, qui a decoctore Hans Glosow (Hans Glasow, Ioannes Gla(u)saw) (fl. 1544-1548)⌊Ioanne GlasowHans Glosow (Hans Glasow, Ioannes Gla(u)saw) (fl. 1544-1548)⌋ sub bona fide deceptus, nam integrum quinquennium solutionem debiti exspectare coactus, fuit, clementer rationem habere nec decoctorem manu tenere, sed ut tandem creditoribus satisfaciat, eum adigere. Qua re rem Deo gratissimam et officio regio dignam est factura Serenissima Maiestas Vestra.

Cuius gratiae et protectioni me una cum dicto Georg Mandt (†after 1547), at least in 1519 Gdańsk mayor (ASPK 7, p. 231, 292)⌊Georgio ManthGeorg Mandt (†after 1547), at least in 1519 Gdańsk mayor (ASPK 7, p. 231, 292)⌋ suppliciter commendo atque eidem a Domino Deo longaevam vitam cum regiminis sui felicissimo successu precor ex animo.