List #3892
[Ioannes DANTISCUS] do [Samuel MACIEJOWSKI]s.l., [ca. 1543-01-01]
Regest polski:
Dantyszek otrzymał w ostatnim czasie od adresata trzy listy. Dziękuje za troskę o swoje zdrowie. Dolegliwości nadal zmuszają go do dyktowania korespondencji.
Dostrzega zagmatwanie spraw duńskich oraz ich negatywny wpływ na sprawy polskie. W jego ocenie wynika to z działań złych doradców. Odradza królowi [Zygmuntowi I] wysyłanie posła do Danii, gdyż w sprawie pokoju należy pertraktować z tymi, którzy mają silniejszą pozycję. Proponuje raczej kontakt listowny z królem rzymskim [Ferdynandem I] oraz cesarzem [Karolem V], który został zmuszony do tej wojny. Dokładniejsze sugestie Dantyszek zawarł w liście skierowanym bezpośrednio do władcy.
Dantyszek jest przeświadczony, że jeśli wiosną poddani króla [Polski] nie będą mogli korzystać z wolności żeglugi, zniesionej przez królową Marię [Węgierską], niepowetowane straty poniosą wszystkie posiadłości króla [Polski], a największe – ludność zamieszkująca wzdłuż brzegów Wisły. Wojnę z Danią prowadzi cesarz, a nie poddani króla Polski, którego z cesarzem łączy przyjaźń. Zaopatrują oni w potrzebne dobra, zwłaszcza zboże, cesarskie posiadłości. Jeśli za pośrednictwem króla rzymskiego przekaże się to cesarzowi, ten pozwoli na swobodną żeglugę. Królowi Danii [Chrystianowi III Oldenburgowi] można napisać, aby nie zamykał cieśnin duńskich. Szlachta poddana królowi Polski poniesie bowiem znaczące straty, gdyż spławione do Gdańska towary utracą wartość. W liście do króla Danii można dodać, że pozytywne ustosunkowanie się do prośby króla Polski ułatwi negocjacje pokojowe ze stronnikami cesarza. [Tekst akapitu w wielu miejscach uszkodzony]
Dantyszek załącza materiały, o które prosił adresat w sprawie pozwanych [Barthela Branda, Tiedemanna Giesego mł.]. Pozwani dotąd nie zdecydowali, czy stawią się [na wyznaczoną rozprawę]. Wysyłają natomiast syndyka [Konrada Lagusa], który ma przybyć przed jej terminem. Zapewne nie przybędzie z pustymi rękami. Dantyszek sugeruje, by przystać na propozycje, które ów przedstawi.
Dantyszek przedstawił swoje zdanie w sprawie stłumienia niepokojów [w Gdańsku] w liście do króla. Dlatego tutaj przedstawi je skrótowo. Należy wygnać z miasta syndyka, kaznodzieję [Pankratiusa Klemme] i nauczyciela, w osobach pozwanych zaś należy ujarzmić triumwirat, o którym pisał wcześniej. Jeśli jednak król okaże pozwanym łaskę i odłoży sprawę do wiosennego sejmu [Prus Królewskich], Dantyszek prosi, by nie pominął jego wstawiennictwa. Dzięki czemu w przyszłości, wolny od podejrzeń [o działanie na szkodę miasta], będzie mógł łatwiej dowiadywać się, co leży w interesie króla.
Sługa adresata, Mikołaj Loka będzie mógł wejść w posiadanie kanonikatu [warmińskiego] w czasie najbliższego sejmu [Prus Królewskich] w Malborku, zwołanego na święto Trzech Króli, o czym Dantyszek zawiadomił już króla. [Dalej tekst uszkodzony].
Rękopiśmienne podstawy źródłowe:
| ||||
Tekst + aparat krytyczny + komentarz Zwykły tekst Tekst + komentarz Tekst + aparat krytyczny
Reverendissime in Christo Pater et Domine, frater et amice carissime atque plurimum observande.
Salutem et obsequiorum meorum officiosam commendationem.
Post eas cf. , CIDTC IDL 7481⌊litterascf. , CIDTC IDL 7481⌋, quas nuper
Res Danicae satis perturbatae, quae etiam per malos consultores usque ad nos se extendunt, quomodo pacari debeant, nondum video. Neque profuturum puto, si a
Quodsi subditis serenissimae
Quod Dominatio Vestra Reverendissima a me postulat[1] in causa
De reliquo non est, quod Dominationem Vestram Reverendissimam commoneam. Consilium meum de sedando tumultu serenissimae
Servitori Dominationis Vestrae Reverendissimae
Datae ut [supra].
[1 ] There is no mention about citati in two preserved of cf. , CIDTC IDL 7481;