» CORPUS of Ioannes Dantiscus' Texts & Correspondence
Copyright © Laboratory for Source Editing and Digital Humanities AL UW

All Rights Reserved. No part of this publication may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopy, recording or any other information storage and retrieval system, without prior permission in writing from the publisher.

Letter #3445

[Ioannes DANTISCUS] to UNKNOWN [a physician in Gdańsk (Danzig)]
Heilsberg (Lidzbark), 1548-10-14

English register:

Dantiscus has instructed his chancellor [Johann Lehmann] to proceed from the diet of Royal Prussia in Graudenz (Grudziądz), where he had sent him, directly to Gdańsk (Danzig). Once there, he was to consult the addressee, who is known to Dantiscus for his knowledge and experience in the field of medicine, regarding the state of his health and methods of treatment.

Lehmann returned to Dantiscus on the previous day, conveying the addressee’s opinion, which had been drafted despite his indisposition. Dantiscus expresses his gratitude for this. He was highly pleased with the addressee’s advice. In Dantiscus’ view, the addressee has diagnosed the cause of the illness almost fully, since he can see the symptoms in his own case.

Dantiscus intends to follow the prescribed treatment upon obtaining a more detailed opinion from the addressee, based on information regarding the state of his health, being sent along with the letter. The present messenger will convey the recommendations back to Dantiscus. He asks for further instructions on how to recover his health, in particular for a clarification of the rules for using the grains mentioned in the advice. Furthermore, he inquires whether the consumption of sugared ginger is advisable for him.

He promises to reward the addressee handsomely for the efforts involved in his treatment. He wishes for him to visit him without delay, so that he may personally examine and attend to him.

He encloses with the letter a booklet of hymns [an edition of his own Hymni aliquot ecclesiastici], which has been delivered to him from Cracow. He hopes that it will meet with the addressee’s approval on account of its pious content.

In the attachment, Dantiscus describes his ailments.

Six years ago in Cracow, he was confined to his bed with an illness for many days, and went back without having fully recovered. On his return journey, he fell ill with diarrhoea, which significantly weakened him over two nights. The ailment partially subsided, yet it kept recurring.

He applied remedies to bind the bowels, but he developed a scrotal hernia as a result. Since then, he has been carrying his swollen scrotum suspended under his belly to facilitate walking.

In accordance with the physician’s recommendation, he has been adding coarsely ground galangal to his food to prevent the sudden bowel movements, which have also been occurring to him recently. This diet has led to significant abdominal distension, which has swollen to a size comparable to that of a pregnant woman. Furthermore, his legs are swollen, too. While this does not prevent him from being able to walk, the swelling makes it difficult to stretch his legs fully. Dantiscus is feeling weak: although he has no headaches, he feels drowsy almost constantly.

He presents the diet he had followed prior to obtaining advice from the addressee. In order not to obstruct bowel movements, he consumed liquid or soft meals in the forenoon or at midday. The basis of his diet consisted primarily of warmed beer with the addition of crumbled wheat bread and butter or clear olive oil from Venice, or a very thin oatmeal gruel mixed with eggs. Furthermore, he consumed soft-boiled eggs, meat, and small fish at those times which are conducive to digestion, provided that no nausea occurred.

He does not consume wine, which his stomach does not tolerate. He takes small quantities of beer (one or two sips) and water with the addition of cinnamon or sugar, or boiled with three small portions of galangal. Sometimes he combines this drink with beer in order to reduce the risk of sudden bowel movements and to fortify the digestive system.

He does not experience increased thirst, however his mouth feels dry both during the day and at night. He is unable to provide information regarding his urine because collecting it has been difficult.

He asks the addressee for recommendations on nutrition and the induction of sweating based on the information provided. He sends five Hungarian gold florins minted in Gdańsk. The rest will be communicated by letter.

In a postscript, Dantiscus states that he usually excretes more nourishment than he consumes, and the frequent bowel movements weaken him more than his other ailments. Given his abdominal distension, he fears that an attempt at inhibiting the functioning of the digestive system could lead to undesirable consequences.




Manuscript sources:
1rough draft in Latin, autograph, in secretary's hand, AAWO, AB, D. 70, f. 385r (t.p.), 391r (t.p.)

Auxiliary sources:
1register in Polish, 20th-century, B. PAU-PAN, 8250 (TK 12), f. 577

 

Text & apparatus & commentary Plain text Text & commentary Text & apparatus

 

Eximie Domine Doctor, amice carissime.

Salutem et omnem felicitatem.

Commiseramus cancellario nostro, ut ex proximis praeteritis Graudentinis comitiis, quo eum allegavimus, recta Gedanum iret et cum Dominatione Vestra, de cuius doctrina et in medicina experientia multa laudabilia hactenus audivimus, super adversa valetudine et mala corporis nostri dispositione conferret causasque eius morbi et dispositionis ac, si quod remedium haberet, ab illa diligenter exquireret.

Qui cum pridie huc ad nos rediisset, attulit secum consilium et regimen Dominationis Vestrae, quod illa, quamvis valetudinaria, in usus nostros non gravata est conscribere. Cui proptere[a] et ob impensum nostro nomine laborem agimus gratias. Fuit autem hoc Dominationis Vestrae iudicium super aegritudine nostra et eiusdem rectificatio adeo nobis accepta, ut relecta ea statim nobis arriserit, utpote quod causam morbi nostri fere attingere videbatur, omn{i}es enim defectus, quos in ea refert Dominatio Vestra, in nobis esse animi advertimus.

Nec displicet cura, quam illa praescribet, eam etiam adhibituri sumus, ubi ex nova informatione Dominationi Vestrae adhuc per nos descripti et hic inserti morbi et defectus corporis nostri status exactius consilium ipsius et iudicium per hunc nuntium nostrum nobis fuerit communicatum. Quod ut Dominatio Vestra omni diligentia et ipsa rei veritate, quid illa de hoc nostro morbo sentiat, adhibita, nobis perscribat, impense rogamus. Simul etiam, quae ad restituendum pristinum corporis et eiusdem partium vigorem, qui plurimum iam deficere incipit, necessaria putabit, una mittat, praesertim autem verum usum seminum, quorum in consilio suo mentionem facit, nobis explicet, et quae ex illis conducibiliora ad conservandam valetudinem nostram existimabit, reliquis adiungat, et ut significet, an nobis usus zinziberis saccaro conditi [co]nducat et alia quaedam.

Haec Dominationis Vestrae diligentia, quam in curanda aegritudine nostra suscipiet, nobis erit gratissima et dabimus operam, ne frustra ea impendatur, sed posthac eam maiori gratitudine nostra erga Dominationem Vestram prosequemur. Quam cuperemus ita affectam esse, ut citius hic nos invisere et statum valetudinis nostrae ipsamet praesens existens inspicere ac diligentius investigare posset. In ea si nobis morem gerere poterit, rogamus, ne hoc intermittat, futura nobis semper hospes gratissimus Dominatio Vestra.

Cui his adiunctum libellum hymnorum, qui ad manus nostras ex Cracovia pervenit, mittimus, quem ob pietatem , quam complectitur, gratum fore Dominationi Vestrae non dubitamus.

Quae bene valeat.

Datae ex arce nostra Heilsberg, XIIII Octobris MDXLVIII.

Enclosure:

Valetudinis meae status sic habet.

[Cum] ante annos sex Cracoviae gravi decubuissem aegritudine per dies non paucos, rediens ad meos, nondum plene mihi restitutus, incidi in diarraeam, quae me intra duas noctes totum viribus exhauserat; a qua liberatus, postquam non parvo inde me tempore iterum corripuisset et ex ea molestia convaluissem, mansit tamen semper lubrica alvus, quae etiam me invito plerumque excernebat.

Quod cum mihi taediosum esset, adhibui constringentia, quo factum est, ut tum primum herniam sentirem et intra scrotum se glans abdere inciperet, quae postea in dies tumidior fiebat et auctior, ut oporteret me sursum versus umbilicum bombycino panno scrotum colligare, quam ligaturam, ut in progressu sim expeditior, adhuc fero sedulo.

Accidit tandem, ut consilio medici uterer in cibis galanga non satis in pulveres minutim redacta, ut ventriculo confirmato molestia illa improvisae egestionis, quae plerumque praeter voluntatem, ut modo etiam mihi fieri solet, erumpebat, carere possem. Post quam victus rationem intestina tumescentia mihi ventrem quasi praegnantis extenderunt hincque coxae et surae usque ad talos dura quadam carne tumorem habuerunt, qui adhuc manet iuncturamque circa tales quasi laqueo constrinxit, sic quod non facile, licet utcumque incedere possim, crura plerumque valeam protendere. Fit item et caput mihi, sine tamen dolore, debilius, ut fere semper decumbere cupiat.

De victu priusquam mihi consilium Dominationis Vestrae allatum est, ne fluor iste alvi obstrueret, cibis liquidioribus et mollioribus sum usus, ante vel in ipsa meridie. Imprimis mihi cerevisiam triceaceam cum pane siligineo intrito, butyroque immisso vel oliva munda, quam ex Venetiis semper habeo, decoqui iussi. De qua satis calida, quousque stomachus appetebat, vel liquidissimum ius ex pultibus avenae cum ovis mixtum ad me hucusque sumere soleo. Deinde de ovis sorbilibus, carnibus et pisciculis secundum tempus facil[io]ris digestionis praeter nauseam accipio.

Potus est non vinum, quod p[ar]cius stomachus abhorret, sed vel unus, vel duo haustus tritice[ae] [cere]visiae et aqua in cinamomo, zuccaro etc. atque ex tribus portiunculis [ga]langae decocta, quam aliquando etiam cerevisiae addo et infundo illam ...cis aliquantisper, ne ita subito eluat, firmare alvum.

[S]itim urgentem non patior, sed oris siccitas me interdiu, aliquando et nocte insistit. De urina, [prout] difficulter a me capi potest, cum per scrotum foras funditur, non est, quod scribere poss[im].

Ex his omnibus Dominatio Vestra corporis mei habitum agnoscat et, quae salubriora [mihi] fore perpendet, consilium suum tam de sudore provocando etc., quam de victus ra[tione] habendo mihi impartiat. Dominationi Vestrae in memoriam coeptae inter nos am[icitiae] quinque aureos Hungaros Gdani excusos mitto, quos boni, quaeso, consulat. Reliqua habebit ex litteris etc.

XIIII Octobris, Heilsberg 48.

Postscript:

Plus quam ingero plerumque egero et eiusmodi crebrae egestiones, quas continere nequeo, magis me debilem et viribus vacuum faciunt, quam alia omnia accidentia. Si alvus constringi deberet et adhuc venter tumescit, metuo, ne quid deterius fiat. Quae omnia divinae misericordiae et voluntati consilioque Dominationis Vestrae, quod illa regitur, commendo atque subicio etc.