» Korpus Tekstów i Korespondencji Jana Dantyszka
Copyright © Pracownia Edytorstwa Źródeł i Humanistyki Cyfrowej AL UW

Wszelkie prawa zastrzeżone. Zabrania się kopiowania, redystrybucji, publikowania, rozpowszechniania, udostępniania czy wykorzystywania w inny sposób całości lub części danych zawartych na stronie Pracowni bez pisemnej zgody właściciela praw.

List #955

Stanisław KOSTKA do Ioannes DANTISCUS
Marienburg (Malbork), 1533-05-25


Rękopiśmienne podstawy źródłowe:
1czystopis język: łacina, autograf, AAWO, AB, D. 67, k. 204 + f. [1] missed in numbering after f. 204

Pomocnicze podstawy źródłowe:
1regest język: polski, XX w., B. PAU-PAN, 8247 (TK 9), k. 289

Publikacje:
1AT 15 Nr 276, s. 385-386 (in extenso; polski regest)

 

Tekst + aparat krytyczny + komentarz Zwykły tekst Tekst + komentarz Tekst + aparat krytyczny

 

Reverendissimo in Christ[o] patri et domino, domino Iohanni Dei gratia episcopo Culmensi ac dioecesis Pomezaniensis administratori, domino et patrono semper gratiosissimo

Reverendissime in Christo pater et domine, domine semper gratiosissime. Post obsequiorum meorum indefessam promptitudinem.

Optat Reverendissima Vestra Dominatio negotium Kulborn omni ex parte scriptis a me enodari. Ita se res habet. Kulborn huius arcis est, ut omnes insulani testantur et ex Marienburgensium officialium consensu usus ad Cristburgk admittebatur. Nunc magnificus dominus castellanus Gdanensis nec piscibus contentus, sed et silvas circumiacentes sibi vindicat, cum tamen villa Kulborn extra Cristburgenses limites fere ad miliare sita sicque factum, cum nuper Cracoviae apud regiam maiestatem, dominum meum clementissimum, egissem, eius maiestas serenissima hinc inde negotia officii mei perscrutata, deinde ad controversias domini castellani Gdanensis deventum ac villae Kulborn mentio sese ingessit, iussit eius maiestas serenissima, ut eandem villam Kulborn ad arcem Marienburgensem acciperem ac huic rei praeessem, ne bonis Cristburgk, quae alioquin hereditaria, incorporaretur, et si eius magnificentia quidquam iuris praetenderet, de eo apud eius maiestatem serenissimam ageret. Nihilominus tamen in cancellaria, ut haec res perlustraretur, commisit, nihil praeter Cristburgensem privilegium inventum, de quo cum eius maiestas serenissima edocta, mihi copiam dare iussit. Cuius privilegii copiam et Reverendissimae Vestrae Dominationi praesentibus transmitto, ubi Reverendissima Vestra Dominatio pro summa eius prudentia perpendere potest, quid iuris eius magnificentia habeat allegare, cum Kulborn nulla fit mentio, nisi clausula illa, qualicumque inter generalia, eius magnificentia gaudeat, quae dicit cum contributionibus piscium ex villa Kylenbilen, cum tamen ea villa ne ab aliquo hominum eo nomine nuncupata, tum et generalia privilegiorum ultra specialium concessionem se extendere non possunt. Nam in enarratione specialium, videlicet Krispurgk villarum, Posolia, Altemargk etc., Kulborn nec meminitur nec umquam summa in ea inscripta fuit nec inter Cristburgenses limites sita etc., quae omnia Reverendissimae Vestrae Dominationis eximiae prudentiae perpendenda committo nec mea refert, si eius magnificentia eam villam apud regiam maiestatem obtinebit, ego officialis munus pro eius maiestatis serenissimae iussis ago. Nam eius maiestas serenissima vult, ut ius de et super eadem villa eius magnificentia producat, quae tamen omnia Reverendissima Vestra Dominatio ita, credo, prout eandem commodis regiis semper omnibus viribus studuisse constat, ne tamen eius magnificentia me iussis serenissimae regiae maiestatis id agere resciat. Nihilominus id iudicio Reverendissimae Vestrae Dominationis confero, sive resciat, sive onus scapulis meis imponat, susque deque feram, saltem Reverendissimam Vestram Dominationem precor, ut apud eandem efficiam, ut omnis suspicionis sim alienus, ne proprio Marte id negotium aggredi suspicer. Nam ita me Reverendissimae Vestrae Dominationi dedo, si quid illicite me attentare aut errare, cui homines subiecti, acceperit, mihi de inceptis mandare dignetur, ego pro iussis Reverendissimae Vestrae Dominationis desistam ac in hoc negotio, quidquid Reverendissimae Vestrae Dominationi visum fuerit, agam, saltem, ut regia maiestas, dominus meus clementissimus, me officialis munus agere resciat. Quibus me Reverendissimae Vestrae Dominationi, uti unico meo patrono, obsequiis meis perpetuis ex animo commendo. Quam bene feliciterque valere nobis omnibus solamini cupio.

Dat[um] Marienburg (Malbork), town and castle in northern Poland, in Pomeranian Voivodeship, on the Nogat, a branch of the Vistula in its delta, the seat of the Grand Masters of the Teutonic Order in Prussia (1309–1457) and a voivodeship capital in Royal Prussia, within the Kingdom of Poland (1466–1772). Alternating with Graudenz (Grudziądz), Marienburg was the venue of the Provincial Diets of Royal Prussia, chaired by the bishop of Ermland (Warmia)MarienburgiiMarienburg (Malbork), town and castle in northern Poland, in Pomeranian Voivodeship, on the Nogat, a branch of the Vistula in its delta, the seat of the Grand Masters of the Teutonic Order in Prussia (1309–1457) and a voivodeship capital in Royal Prussia, within the Kingdom of Poland (1466–1772). Alternating with Graudenz (Grudziądz), Marienburg was the venue of the Provincial Diets of Royal Prussia, chaired by the bishop of Ermland (Warmia), 25 Maii anno 1533.

Eiusdem Reverendissimae Vestrae Dominationi obsequentissimus Stanisław Kostka (*1487 – †1555), leader of the so-called nobles’ party, active in Royal Prussia from 1536, and opponent of most members of the Council of Royal Prussia, who sought to preserve the province’s autonomy and a balance of power in its governance. Tensions between Kostka, Prussian Treasurer, and the Council had been growing since the Diet in Graudenz (Grudziądz) in 1533. Sent there as the King’s deputy, Kostka, contrary to custom, took part in the proceedings, prompting the Council to suspend the meeting. He accused its members of hostility towards the Poles and appealed to the royal court. In the absence of Mauritius Ferber, Bishop of Ermland, the Diet was chaired by Dantiscus, and the incident seriously damaged his later relations with Kostka; 1531–1555 Treasurer of the Prussian lands and of Marienburg (Malbork); 1544–1545 Castellan of Elbing (Elbląg); 1545–1546 Castellan of Kulm (Chełmno); 1546–1549 Vice-Voivode of Kulm; 1546–1551 Voivode of Pomerania; 1551–1555 Voivode of Kulm (PSB 14, p. 356; Urzędnicy 5/2, p. 216; MAŁŁEK 1976, p. 119-123)Stanislaus Kostka de StangenbergStanisław Kostka (*1487 – †1555), leader of the so-called nobles’ party, active in Royal Prussia from 1536, and opponent of most members of the Council of Royal Prussia, who sought to preserve the province’s autonomy and a balance of power in its governance. Tensions between Kostka, Prussian Treasurer, and the Council had been growing since the Diet in Graudenz (Grudziądz) in 1533. Sent there as the King’s deputy, Kostka, contrary to custom, took part in the proceedings, prompting the Council to suspend the meeting. He accused its members of hostility towards the Poles and appealed to the royal court. In the absence of Mauritius Ferber, Bishop of Ermland, the Diet was chaired by Dantiscus, and the incident seriously damaged his later relations with Kostka; 1531–1555 Treasurer of the Prussian lands and of Marienburg (Malbork); 1544–1545 Castellan of Elbing (Elbląg); 1545–1546 Castellan of Kulm (Chełmno); 1546–1549 Vice-Voivode of Kulm; 1546–1551 Voivode of Pomerania; 1551–1555 Voivode of Kulm (PSB 14, p. 356; Urzędnicy 5/2, p. 216; MAŁŁEK 1976, p. 119-123) terrarum Prussia, region in central Europe, bordered by Pomerania, Poland, Lithuania, and Livonia. From 1466 it was divided into Royal Prussia (Prussia Regalis), part of the Kingdom of Poland, and Teutonic Prussia (Prussia Ordinis Theutonici), comprising the remnants of the Teutonic Order’s state in Prussia. In 1525 the Order’s last Grand Master, Albrecht von Hohenzollern, converted to Lutheranism and became the first lay duke in former Teutonic Prussia (dux in Prussia), thereafter known as Ducal Prussia (Prussia Ducalis). By the Treaty of Cracow, Ducal Prussia became a fief of the kings of PolandPrussiaePrussia, region in central Europe, bordered by Pomerania, Poland, Lithuania, and Livonia. From 1466 it was divided into Royal Prussia (Prussia Regalis), part of the Kingdom of Poland, and Teutonic Prussia (Prussia Ordinis Theutonici), comprising the remnants of the Teutonic Order’s state in Prussia. In 1525 the Order’s last Grand Master, Albrecht von Hohenzollern, converted to Lutheranism and became the first lay duke in former Teutonic Prussia (dux in Prussia), thereafter known as Ducal Prussia (Prussia Ducalis). By the Treaty of Cracow, Ducal Prussia became a fief of the kings of Poland thesaurarius etc.