» Korpus Tekstów i Korespondencji Jana Dantyszka
Copyright © Pracownia Edytorstwa Źródeł i Humanistyki Cyfrowej AL UW

Wszelkie prawa zastrzeżone. Zabrania się kopiowania, redystrybucji, publikowania, rozpowszechniania, udostępniania czy wykorzystywania w inny sposób całości lub części danych zawartych na stronie Pracowni bez pisemnej zgody właściciela praw.

List #3237

[Ioannes DANTISCUS] do Samuel MACIEJOWSKI
Heilsberg (Lidzbark), 1547-10-25

Regest polski:

Mieszczanin elbląski Peter Schissenteuber uzyskał pozew przeciwko radzie miasta Elbląga na sąd królewski. Zdaniem Dantyszka sprawa musiała zostać błędnie przedstawiona, inaczej bowiem adresat łatwo by ją oddalił. W ubiegłym roku na sejmie Prus Królewskich w Grudziądzu sprawę rozpatrzyli radcy pruscy i wydali wyrok na korzyść rady miasta Elbląga. Schissenteuber zgodził się uznać sprawę za osądzoną i nie zgłaszał chęci apelacji, mimo że został pouczony o takiej możliwości. Podobno dopiero później w obecności notariusza i świadków odwołał się do króla. Nie powiadomił o apelacji ani radców, ani strony przeciwnej w procesie. Mimo to pod pretekstem tej apelacji uzyskał ów pozew.

Rada miasta, aby nie zostać osądzona zaocznie, wysłała do sądu królewskiego sekretarza. Ponadto zwróciła się z prośbą do Dantyszka, który zna przebieg sprawy, aby wysłał niniejszy list, dzięki któremu lepiej poinformowany adresat wesprze ją w staraniach o uwolnienie przez króla od procesu.

Prosi zatem o wyjednanie u króla, aby nie dopuszczano apelacji sprzecznych z ustawami królewskimi, wnoszonych z pominięciem zwykłego trybu w celu uniknięcia należnych opłat. Apelacje składane jedynie przed notariuszem i świadkami powinny być dopuszczalne jedynie wówczas, gdy radcy uniemożliwiają złożenie odwołania. W przeciwnym razie narusza to powagę sądownictwa oraz naraża strony na koszty w sprawach już rozstrzygniętych.




Rękopiśmienne podstawy źródłowe:
1brulion język: łacina, ręką pisarza, AAWO, AB, D. 70, k. 317r-v

Pomocnicze podstawy źródłowe:
1regest język: niemiecki, XX w., B. PAU-PAN, 8250 (TK 12), k. 477

 

Tekst + aparat krytyczny + komentarz Zwykły tekst Tekst + komentarz Tekst + aparat krytyczny

 

Domino episcopo Cracoviensi

Reverendissime in Christo etc.

Obtinuit contra spectabilem magistratum civitatis Elbingensis Petrus Schissenteuber, concivis eorum, citationem regiam, quam sub mala facta relatione causae impetratam esse non dubito, nam nisi hoc ita factum fuisset, Reverendissima Dominatio Vestra eum facile repulisset. Acta fuit haec causa coram dominis harum terrarum consiliariis superiori anno in comitiis Graudentinis et ibidem etiam per sententiam diffinitivam pro magistratu Elbingensi latam, decisa. A qua dictus Schissenteuber etiam admonitus, appellare noluit, sed dominorum consiliariorum decretum in rem iudicatam transire permisit. Postmodum vero, non metu nec quavis alia causa in iure expressa prohibitus, coram notario et testibus appellasse ad serenissimam maiestatem regiam d[i]citur. Quam appellationem nec dominis consiliariis, nec parti adversae magistratu <i> Elbingensi umquam insinuavit et tamen sub eius praetextu dictam citationem contra magistratum Elbingensem impetravit.

Qui ne contumaces reputarentur, secretarium eorum in ea causa ad tribunal serenissimae maiestatis regiae allegarunt et a me, cum mihi de processu causae constaret, has ad Reverendissimam Dominationem Vestram pro illis commendatitias rogarunt, quo illa per me melius informata iustitiae eorum non deesset , sed tandem adminiculo Reverendissimae Dominationis Vestrae a diuturnis litibus et illius importuni hominis molesta et nullis suffulta documentis et probationibus impetitione auctoritate regia liberarentur. Rem igitur ita, quemadmodum exposui, et non aliter actam esse Reverendissima Dominatio Vestra sibi persuadeat.

Et cum hoc novum sit inventum eorum hominum, qui contra constitutiones regias his terris concessas , ne sportulas appellationum iudiciis deponere sint obligati, talia effugia confingunt, plurimum rogo Reverendissimam Dominationem Vestram, velit id efficere, quo huiusmodi extraordinariae appellationes, quae frivole et nullis ex causis per partes coram notario et testibus, cum tamen coram ordinariis appellare non sint prohibitae, fiunt , in aula serenissimae maiestatis regiae non recipiantur, nisi prius ostensum fuerit appellationem a dominis consiliariis illis denegatam fuisse. Multum hac novitate constitutionibus regiis, iudiciis hic nostris et auctoritati eorum detrahitur et lites iam semel compositae et sopitae renovant[ur], partes item in faciendis expensis plurimum aggravantu[r]. Rem itaque omnibus hic gratam est factura Reverendissima Dominatio Vestra, si hoc a serenissima maiestate regia impetrare poterit.

Cui me una cum dicto magistratu Elbingensi intime commendo atque ut Reverendissimam Dominationem Vestram Deus Omnipotens diu felicem sospitet et conservet, precor ex animo.

Datae Heilsberg, XXV Octobris MDXLVII.